Door: Rifka Efrat en Kelli Tiggelman
Het beste is je best doen
Je best doen, is het beste dat je kan doen voor je kind, voor jezelf en in je werk. Iedere moeder, vader en arts kent wel momenten en keuzes dat je wel je best doet, maar niet het allerbeste. In december begint het met een p en eindigt op pepernoten – en ja, die eet ikzelf bijna dagelijks. Mijn dochter van twee ook, maar gelukkig niet dagelijks. Net zoals bij andere keuzes in het ouderschap, kun je ook bij luiers nadenken over opties die beter zijn, voor het milieu én je gezin.
Minder moeite voor het milieu
We leven in een maatschappij die het milieu vervuilt. Dat doen we met belachelijk veel afval. Ongeveer 8% van het huishoudelijk restafval in Nederland bestaat uit luiers en incontinentiemateriaal – samen zo’n 400.000 tot 500.000 ton per jaar. Wegwerpluiers doen er 200 tot 500 jaar over om af te breken. Voor de productie van één luier is gemiddeld 9 liter water nodig. En in het hele proces komen synthetische plastics en microplastics vrij, die uiteindelijk in ons milieu belanden.
Alternatieven voor wegwerpluiers
Gelukkig zijn er alternatieven die goed te combineren zijn met opvang, oppassers en een drukke baan:
Wasbaar – terug naar vroeger
Het eerste alternatief is het gebruik van wasbare luiers. De voordelen zijn groot: minder belasting voor het milieu (ook als je het wassen meerekent), en kinderen zijn gemiddeld 6 maanden eerder zindelijk. Daarnaast zijn de vrolijke broekjes een feest om te zien – in de la, aan de lijn of op de babybillen. Een nadeel is de aanschafprijs, maar tweedehands is veel te krijgen en onderaan de streep zijn wegwerpluiers duurder. Met een gemiddeld aantal kinderen per gezin van 1,7 kunnen luiers vaak meerdere gezinnen mee. Enkele gemeentes – zoals Aalten, Lansingerland, Heerenveen, Kapelle en Voorst – geven zelfs gratis probeerpakketten weg.
Babyzindelijkheidscommunicatie – nog verder terug naar vroeger
Het tweede alternatief is babyzindelijkheidscommunicatie (BZC). Drie jaar geleden geloofde ik er niet in. Een baby die communiceert over zindelijkheid? Onmogelijk, dacht ik. Maar 100 jaar geleden bestonden wegwerpluiers niet. 1000 jaar geleden ook niet. En 10.000 jaar geleden? Toen hield de mensheid baby’s toch ook droog. Op verschillende plekken in de wereld gebeurt dit nog steeds, zoals in China, India en delen van Afrika. Ook wij kunnen een poging doen om onze baby’s vaker boven een potje te houden. Iedere keer dat je dat doet, scheelt het een luier – en dus afval.
‘En hoe leuk is het om die signalen (huil, geluid of grimas) te begrijpen als poging tot communicatie? Om die paar herkenbare momenten van ‘wat wil je nou?!’ naar ‘oh dat wil je nu!’ te gaan, geeft een gevoel van verbinding. En is best waardevol.’
Poepluiers verleden tijd
Veel mogelijkheden dus: wegwerpluiers, wasbare luiers, potjes vanaf geboorte of een combinatie van deze drie. Alledrie hebben hun eigen voor- en nadelen. Maar het mooiste van allemaal: hoe eerder een kind niet meer poept in een luier, hoe eerder dat vieze onderdeel van het ouderschap verleden tijd is.
Bronnen
- Vereniging Afvalbedrijven – Luiers en incontinentiemateriaal in restafval
- Thuisleven.nl – Afbraaktijden afval
- CE Delft – Levenscyclusanalyse luiers
- Rijksoverheid – Waar zit wat in luiers
- Babyhelp.nl – Wasbare luiers en zindelijkheid
- CBS – Gemiddeld aantal kinderen per gezin
- Gemeente.nu / Billenboetiek – Gemeentes met probeerpakketten wasbare luiers
- Kiind Magazine – Babyzindelijkheidscommunicatie wereldwijd