Het bestuur van AJN Jeugdartsen Nederland heeft kennisgenomen van het rapport van het RIVM over de vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma over verslagjaar 2026. De uitkomsten van het rapport verrassen niet, maar zetten ons wel op scherp.
Vaccinaties beschermen jeugdigen, zwangeren en hun omgeving tegen ernstige infectieziekten. De cijfers uit het rapport onderstrepen het belang van blijvende aandacht voor vaccineren als essentieel onderdeel van gezond en kansrijk opgroeien. Betrouwbare informatie, een open gesprek, vertrouwen in professionals en een toegankelijk aanbod zijn daarbij onmisbaar om ouders, jongeren en zwangeren te ondersteunen bij het maken van een weloverwogen keuze over deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
Als beroepsvereniging voor jeugdartsen benadrukt AJN Jeugdartsen Nederland daarom het belang van blijvende en aanvullende inzet op goede voorlichting én op een vaccinatieaanbod dat aansluit bij de vragen, zorgen en omstandigheden van verschillende groepen in de samenleving.
Samenvatting van cijfers uit het rapport
- Rotavaccinatie en RSV-immunisatie werden elk gegeven aan ongeveer driekwart van de zuigelingen (respectievelijk ingevoerd in 2024 en 2025).
- De vaccinatiegraad onder zuigelingen en kleuters lijkt licht te zijn gedaald.
- Zwangeren lijken iets minder vaak tegen kinkhoest te zijn gevaccineerd; de maternale griepprik laat juist een lichte stijging zien.
- De vaccinatiegraad voor HPV (10 jaar) en MenACWY (14 jaar) lijkt licht te zijn gestegen.
- De vaccinatiegraad voor DTP en BMR (9 jaar) blijft naar verwachting vrijwel gelijk.
- De ontwikkelingen verschillen per regio en gemeente.
- In 2025 kregen ruim 500 mensen in Nederland mazelen, vooral kinderen op basisscholen met een lage vaccinatiegraad.
Kanttekening bij de cijfers: sinds 2022 ontvangt het RIVM een deel van de vaccinatiegegevens anoniem. Daardoor is de gerapporteerde vaccinatiegraad een zo goed mogelijke schatting en kan de werkelijke vaccinatiegraad iets hoger liggen. Bij de interpretatie van de cijfers moet hiermee rekening worden gehouden.
Extra inzet
Landelijk lopen verschillende initiatieven om de vaccinatiegraad te ondersteunen. Zo wordt gewerkt aan een landelijke communicatietoolkit en een sms-herinnering voor vaccinatieafspraken. Ook worden wijkgerichte interventies uitgebreid van vier naar tien gemeenten, met de ambitie deze later breder in Nederland uit te rollen. Een wijkgerichte en doelgroepgerichte aanpak kan helpen om drempels beter in beeld te krijgen en het aanbod daarop aan te passen.
AJN Jeugdartsen Nederland ondersteunt initiatieven die bijdragen aan betrouwbare en begrijpelijke voorlichting over vaccinaties én aan een toegankelijk aanbod van vaccinaties. Als beroepsvereniging van jeugdartsen denkt de AJN graag mee over de verdere ontwikkeling van noodzakelijke initiatieven die bijdragen aan een betere toegankelijkheid en hogere deelname aan het RVP. Daarbij brengen wij onze kennis en ervaring vanuit de jeugdgezondheidszorg graag in.