Een op de acht vrouwen rookt of vapet vlak voor de zwangerschap. Bijna de helft drinkt alcohol. Ruim een op de drie vrouwen die vóór of tijdens de zwangerschap stopt met roken, valt na de zwangerschap terug.
Dat zijn enkele cijfers uit de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap 2025 van het Trimbos-instituut.
Ellen van der Linden, jeugdarts, arts M+G en ambassadeur Rookvrij zet belangrijke inzichten uit dit rapport voor jeugdartsen op een rij:
- Ook tijdens de borstvoedingsperiode blijft alcoholgebruik een aandachtspunt. Een kwart van de vrouwen drinkt in deze periode alcohol, meestal maximaal één glas per keer. Een derde van hen houdt zich daarbij niet aan het advies om na alcoholgebruik drie uur te wachten met het geven van borstvoeding of de melk weg te gooien.
- De monitor laat ook zien dat het percentage vrouwen dat rookt vóór, tijdens en na de zwangerschap de afgelopen jaren is afgenomen. Die daling komt vooral doordat vrouwen al vóór de zwangerschap stoppen met roken. Dat is positief.
- Tegelijkertijd blijft het percentage vrouwen dat na de bevalling terugvalt in roken redelijk stabiel. Ook het aantal partners dat rookt vóór, tijdens en na de zwangerschap lijkt in de loop der jaren weinig te veranderen.
- De doelen uit het Nationaal Preventieakkoord zijn daarmee nog niet bereikt. Het doel was om het percentage rokende zwangeren terug te brengen tot minder dan 5% en de terugval na de zwangerschap tot 25%. Voor 2040 is het streven zelfs 0% zwangeren die roken en maximaal 4% zwangeren die alcohol drinken.
Wat kunnen wij als jeugdartsen doen?
Juist omdat we ouders na de geboorte regelmatig spreken, hebben we kansen om het gesprek over alcohol en tabak te voeren. Soms is het belangrijkste al dat je het onderwerp ter sprake brengt en een zaadje plant.
Wil je meer weten over hoe je dit onderwerp kunt bespreken? Gezonde Start van het Trimbos-instituut biedt informatie, praktische handvatten en scholing voor professionals.