Home > Nieuws > Nieuws vak > RIVM: Onjuiste informatie NVKP aan verloskundig hulpverleners over ‘falend kinkhoestvaccin’

PDF officiële reactie RIVM

Officiële reactie van het RIVM op onjuistheden in het NVKP-document
“Een falend kinkhoestvaccin (DKT) aanbieden tijdens de zwangerschap
maakt het vaccin niet veiliger en beter werkzaam.”
https://www.nvkp.nl/over-nvkp/nieuws/nieuws-item/nvkp-reactie-op-het-kinkhoestvaccin-dat-16-december-wordt-ingevoerd/

Reactie met betrekking tot “geen bewijs”
Hier worden 2 referenties aangehaald, maar beide referenties gaan over hetzelfde
artikel, namelijk het artikel in het Geneesmiddelen bulletin (1). Dit artikel zegt
niet dat er GEEN bewijs is, maar geeft aan dat “deugdelijk bewijs voor werking
ontbreekt”. In de verdere tekst wordt dit uitgewerkt en schrijft de auteur dat er
“geen gerandomiseerd onderzoek met als harde uitkomstmaat verlaging van het
aantal kinkhoestgevallen of complicaties daarvan is uitgevoerd. Patiënt-controle
onderzoek laat een effectiviteit zien die varieert van 77,7%-91% voor het aantal
kinkhoestgevallen en 72% voor het aantal ziekenhuisopnames.” Er is wel bewijs
voor werkzaamheid. Dit komt uit ander onderzoek dan dubbelblind
gerandomiseerd onderzoek. Er zijn momenteel 7 studies uit 4 landen, die een
bescherming van 69%-91% tegen kinkhoest, 94% tegen opnames voor kinkhoest
en 95% tegen sterfte vanwege kinkhoest in baby’s tot 3 maanden laten zien (2-
8).

Reactie met betrekking tot “bescherming van 30 jaar versus 3 jaar”
De referentie voor 30 jaar bescherming na het doormaken van kinkhoest is een
modelleringsstudie, waarin aannames worden gedaan. Een review van de
literatuur over de duur van bescherming na infectie en na vaccinatie geeft aan dat
beschermingsduur na de ziekte kinkhoest 4-20 jaar duurt en na
kinkhoestvaccinatie 4-12 jaar (9).
In deze paragraaf zegt NVKP ook dat kinkhoest voor invoering van het RVP in
Nederland al bijna niet meer dodelijk was dankzij betere hygiëne, goede
huisvesting en schoon drinkwater. Maarten van Wijhe heeft echter uitgerekend
dat het RVP ongeveer 6000 sterfgevallen door kinkhoest heeft voorkomen in
mensen tot 20 jaar (10). Hij heeft hierbij ook rekening gehouden met verbetering
van hygiëne, huisvesting en drinkwater. Deze sterfte is vooral voorkomen onder
(zeer) jonge kinderen.

Reactie met betrekking tot “falend vaccin”
Het kinkhoestvaccin beschermt goed, maar de bescherming duurt maar een
aantal jaren. Ook de bescherming na kinkhoest infectie is niet levenslang; iemand
kan meerdere keren kinkhoest krijgen en zo jonge baby’s besmetten. Advies om
hoestende mensen weg te houden bij jonge baby’s is dus heel verstandig.
Er is geen bewijs dat voldoende vitamine C en D tijdens zwangerschap en
borstvoeding kinkhoest bij jonge baby’s kan voorkomen.

Reactie met betrekking tot “Niet getest”
De DKT- en DKTP-vaccins, die gebruikt worden tijdens de zwangerschap, zijn
volgens de NVKP nooit getest bij zwangere vrouwen. Dit klopt niet. Er zijn
inmiddels meer dan 20 onderzoeken waarbij gevaccineerde en ongevaccineerde
zwangere vrouwen met elkaar zijn vergeleken. Al deze studies hebben
d.d 20-12-2019 Pagina 2 van 3
aangetoond dat het vaccin veilig is, zowel voor de moeder als voor het kind. Deze
studies zijn in een aantal reviews op een rijtje gezet (11-16). Vaccinatie tijdens
de zwangerschap wordt in meer dan 20 landen in verschillende werelddelen toe
gepast.

Reactie met betrekking tot “blunting effect”
Inderdaad is er sprake van zogeheten blunting na vaccinatie tijdens de
zwangerschap: de moeder draagt altijd antistoffen over aan haar kind. Hogere
antistoffen van de moeder in het kind zorgen ervoor dat het kind zelf minder hoge
antistofconcentraties krijgt na de RVP-vaccinaties. Blunting treedt op zowel door
moederlijke antistoffen, opgewekt door vaccinatie, als door een infectie van de
moeder (kort) voor of tijdens de zwangerschap (17). Dit is dan ook één van de
redenen, dat een bof-mazelen-rodehond vaccinatie bij een kind niet zinvol is vóór
de leeftijd van 6 maanden, vooral als de moeder zelf mazelen heeft doorgemaakt.
NVKP geeft aan dat dat er geen informatie is over het effect van blunting op de
bescherming van kinderen. Een onderzoek uit Engeland uit 2016 toont aan dat
blunting in Engeland niet heeft geleid tot een minder goede bescherming tegen
RVP-ziekten bij kinderen van moeders, die tijdens de zwangerschap tegen
kinkhoest zijn gevaccineerd (3).

Reactie met betrekking tot “alarmbellen”
NVKP beweert dat er geen bewijs is voor veiligheid en effectiviteit. Zoals
hierboven beschreven, is dat er wel degelijk.

Referenties
1. Nieuwhof MAE. Kinkhoestvaccinatie voor zwangere vrouwen. Effective
preventie van kinkhoest voor zuigelingen? Geneesmiddelen Bulletin. 2018;52(10).
2. Amirthalingam G, Andrews N, Campbell H, Ribeiro S, Kara E, Donegan K,
et al. Effectiveness of maternal pertussis vaccination in England: an observational
study. Lancet. 2014.
3. Amirthalingam G, Campbell H, Ribeiro S, Fry AM, Ramsay M, Miller CA, et
al. sustained effectiveness of the maternal pertussis immunization program in
England 3 years following introduction. CID. 2016.
4. Dabrera G, Amirthalingam G, Andrews N, Campbell H, Ribeiro S, Kara E, et
al. A Case-Control Study to Estimate the Effectiveness of Maternal Pertussis
Vaccination in Protecting Newborn Infants in England and Wales, 2012-2013. Clin
Infect Dis. 2014.
5. Winter K, Nickell S, Powell M, Harriman K. Effectiveness of prenatal versus
postpartum Tdap vaccination in preventing infant pertussis. Clin Infect Dis. 2016.
6. Baxter R, Bartlett J, Fireman B, Lewis E, Klein NP. Effectiveness of
Vaccination During Pregnancy to Prevent Infant Pertussis. Pediatrics.
2017;139(5).
7. Bellido-Blasco J, Guiral-Rodrigo S, Miguez-Santiyan A, Salazar-Cifre A,
Gonzalez-Moran F. A case-control study to assess the effectiveness of pertussis
vaccination during pregnancy on newborns, Valencian community, Spain, 1 March
2015 to 29 February 2016. Euro Surveill. 2017;22(22).
8. Saul N, Wang K, Bag S, Baldwin H, Alexander K, Chandra M, et al.
Effectiveness of maternal pertussis vaccination in preventing infection and disease
in infants: The NSW Public Health Network case-control study. Vaccine.
2018;36(14):1887-92.