Home > EUSUHM, voor en door de AJN!

EUSUHM: wees er bij!

11,12, 13 september 2019 ROTTERDAM

Door: Henrique Sachse

EUSUHM, de European Union for School and University Health and Medicine.

Door actief te zijn in EUSUHM wisselen veertien deelnemende organisaties uit twaalf landen informatie en mensen uit, ze inspireren elkaar en ze ondernemen steeds vaker samen actie.

Oude bekende

EUSUHM is een vereniging die in 1980 is opgericht; Nederlandse wetenschappers en hun Belgische collega’s, samen met enkele enthousiaste jeugdartsen, waren er nauw bij betrokken. Doel van EUSUHM is heel in het algemeen geformuleerd, het stimuleren en bevorderen van Public Health Care voor kinderen en jongeren in alle Europese landen. Men wil dit doel bereiken door elkaar op de hoogte te houden van nieuwe ontwikkelingen, en het organiseren van tweejaarlijkse congressen. Inmiddels zijn er al zeventien van deze congressen geweest en hebben vele generaties jeugdartsen de bijeenkomsten bezocht in onder andere België, Finland, Rusland, Slovenië, Nederland, en Hongarije.

De leden van EUSUHM zijn nationale organisaties uit verschillende Europese landen, die zich bezig houden met preventieve zorg voor kinderen en jongeren. Dan gaat het niet alleen over school- en universitaire gezondheidszorg, maar sinds het midden van de jaren negentig ook over kinderen in de voorschoolse periode. Op dit moment zijn er veertien organisaties uit twaalf landen lid.2 Het lidmaatschapsgeld is voor iedere nationale organisatie gelijk, namelijk vierhonderd euro.De AJN, en haar rechtsvoorgangers, is lid van EUSUHM, en daarmee zijn ook alle AJN-leden verbonden met EUSUHM.

Belang van internationalisering

“Het systeem van de Jeugdgezondheid in Nederland is uniek, dus waarom zouden we naar het buitenland kijken als het er toch allemaal anders toe gaat?” Het is een veel gestelde vraag. Dat we uniek zijn, klopt als een bus. Nergens ter wereld is er een dergelijk goed werkend systeem van preventie en zorg voor jeugdigen. Daar kunnen we trots op zijn. Maar toch zijn er verschillende redenen waarom internationalisering ook voor de JGZ van groot belang is. OP de eerste plaats stopt publieke gezondheidszorg niet bij de grenzen van ons kleine landje. In andere Europese landen kennen ze dezelfde problemen als bij ons. Denk aan alcoholgebruik door jongeren, infectieziekten, obesitas en depressies. Het is interessant op te zien hoe andere landen de gezondheidsproblemen aanpakken en vanuit welke visie er wordt geacteerd. Deze kennis relativeert de situatie in eigen land brengt ons op ideeën, inspireert.

 Samenwerking met WHO

Internationalisering biedt ook kansen voor een gemeenschappelijke Europese aanpak van grote maatschappelijke gezondheidsproblemen. De samenwerking zou de inspanningen van individuele landen veel doelmatiger en effectiever kunnen maken. Samenwerking betekent immers bundelen van krachten, kennis en middelen!

Een gemeenschappelijke Europese aanpak wordt mede mogelijk gemaakt door samenwerking van EUSUHM met de Europese afdeling van de WHO. Ook de WHO houdt zich immers bezig met het beschermen en bevorderen van gezondheid van kinderen. EUSUHM klopte enkele jaren geleden aan bij de WHO en heeft in samenwerking met deze VN-organisatie een basismodel ontwikkeld waaraan schoolgezondheidsdiensten moeten voldoen: European framework for quality standards in school health services and competences for school health professionals, WHO, Copenhagen, 2014.3

Het model geeft landen een handvat om te bepalen wat er nodig is om preventieve zorg op scholen te organiseren. Het geeft richting aan kwaliteit door voorwaarden te stellen aan de organisaties en aan competenties waar de medewerkers aan moeten voldoen. EUSUHM heeft bij het ontwikkelen van dit document een belangrijke stem gehad.

Uit het model blijkt onder andere dat zelfs een land als Nederland, met een hoge standaard van preventieve schoolgezondheidszorg, niet aan alle voorwaarden voldoet, bijvoorbeeld als het gaat over de beschikbaarheid van preventieve zorg voor adolescenten. Weliswaar is er op een toenemend aantal MBO’s jeugdgezondheidszorg aanwezig, maar voor veel adolescenten houdt het op na het tweede contactmoment op zestienjarige leeftijd. Preventieve zorg voor HBO- en universitaire studenten is er niet. Wat dit laatste punt betreft kunnen we nog veel van Finland leren; daar heeft de adolescentenzorg een hoog niveau.

Wetenschappelijk onderzoek

Een andere belangrijke reden voor meer internationale samenwerking is de ontwikkeling en verspreiding van wetenschappelijk onderzoek. EUSUHM beschouwt het als een belangrijke uitdaging om onderzoek te stimuleren, de internationale aansluiting met de wetenschap te volgen en resultaten ervan te verspreiden. Ervaringen uit de praktijk en de vele beschikbare data vormen waardevolle informatiebronnen voor wetenschappers. Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar ook voor de andere EUSUHM-landen. Interessant zijn in deze de ontwikkelingen binnen de EU, waar de ambitieuze onderzoeks-agenda Hoizon 2020, the EU framework programme for research and_innovation onderwerpen bevat die onder andere gaan over onderzoek naar preventie en Public Health. Dit groots opgezet onderzoeksprogramma bevat diverse onderdelen op sociale, maatschappelijke en economische gebieden. Het totale budget tot 2020 bedraagt tachtig biljoen euro.
Een van de onderdelen van Horizon 2020 is Personalising Health and Care. Nederlandse en buitenlandse onderzoekers hebben onder deze noemer aanvragen gedaan voor wetenschappelijk onderzoek.5 Het is fantastisch om te zien hoe alleen al in de voorfase in de onderzoeksvoorstellen internationale samenwerking is gezocht en gevonden en verschillende taken zijn verdeeld naar kwaliteit en kennis.

Karel Hoppenbrouwers, hoogleraar Jeugdgezondheidszorg in Leuven, ziet kansen voor EUSUHM om onderwerpen op de onderzoeksagenda geplaatst te krijgen via haar netwerken. EUSUHM kan hier succesvol in zijn omdat veel leden van EUSUHM in de praktijk werken en rechtstreeks de trends in gezondheid, gedrag, ziekte en zorg signaleren.

Exporteren van kennis en ervaring

Een derde reden om buiten onze eigen grenzen te kijken is onze behoefte om praktische kennis te delen met anderen. Zo hebben wij bijvoorbeeld kwalitatief hoogstaand onderwijs en veel ervaring met accreditering en registratie. Die kennis kunnen we exporteren.

Een vierde reden voor stimulering van de internationalisering is het belang van de toenemende oriëntatie op het buitenland van studenten en jonge professionals. In het onderwijs heeft internationalisering al jaren een plaats in de curricula. Een (deel van de) studie en/of stage in het buitenland volgen vergroot de kans op werk. Na de studie in het buitenland gaan werken staat goed op het CV. Bovendien is het met de werkgelegenheid elders beter gesteld: waar de banen in Nederland niet voor het oprapen liggen voor net afgestudeerde studenten, is in het buitenland genoeg werk te vinden. Europese regels maken het makkelijker om binnen EU-verband met een geldig diploma over de grenzen te kunnen gaan werken. In Maastricht is er een bacheloropleiding European Public Health_. Kortom, ‘Going Global’ is van deze tijd, ook voor artsen.

EUSUHM: een tombola

Los van alle inhoudelijke, wetenschappelijke en carrièreoverwegingen is deelnemen aan EUSUHM vooral leuk, leerzaam, uitdagend en inspirerend. Dan gaat het niet alleen om het kunnen communiceren in het Engels (small talk én vakjargon); soms ook word je volkomen onverwacht in het diepe wordt gegooid. Dat overkwam Henrique Sachse toen ze in mei 2014 op het laatste moment de voorzitter van EUSUHM moest vervangen als spreker op het congres van Russische schoolartsen in Sint- Petersburg. Het ging over het framework van de WHO: “Je zegt ‘ja’ omdat er niemand anders is en dan blijk je opeens keynote speaker te zijn….., voor een volle zaal met artsen. Tot mijn verbazing was er onder de aanwezige dokters op één na niemand die de Engelse taal machtig was, en simultane vertaling was er ook niet. Dus werd het een presentatie met een ‘live’ tolk. Ook dat is EUSUHM.”

Bij EUSUHM heb je de kans om praktische kennis van andere culturen op te doen, in een professionele en informele setting. Dat voedt en verrijkt. Andere ideeën, denkpatronen en handelswijzen zijn vaak orde van de dag, zelfs bij onze directe buren, en we hebben er vaak amper weet van! Het is erg leerzaam om daarmee om te gaan.

 Werk aan de winkel

Samen sterk, geldt ook voor EUSUHM. Maar dan moet er nog wel wat gebeuren om de organisatie in zijn kracht te zetten. Een bijna geheel vernieuwd bestuur is met enthousiasme en visie begonnen aan de verdere ontwikkeling van EUSUHM. Na het congres in Londen (2013) moet de organisatie de financiële reserve weer opbouwen. Voor het komende congres in Tallinn zijn er stevige financiële afspraken gemaakt en is het organiserende thuisland volledig financieel verantwoordelijk. Sponsoring voor EUSUHM wordt gezocht; het is een uitdaging om in deze tijd partijen te vinden die het gedachtegoed van EUSUHM financieel willen ondersteunen.

En dan is er de broodnodige onderlinge solidariteit. De verschillen tussen de landen zijn namelijk groot, ook op financieel gebied. Sommige landen zijn nauwelijks in staat de contributie van vierhonderd Euro op te brengen. Daarom dragen de lidlanden naar draagkracht bij en proberen de rijkere West-Europese landen te investeren waar mogelijk. Gelukkig dragen alle deelnemers van EUSUHM deze (financiële) solidariteit een oprecht warm hart toe.

Ik hoop dat ik met deze bijdrage duidelijk heb gemaakt dat internationalisering, Europa en EUSUHM, belangrijk zijn voor de jeugdarts. Welkom in Rotterdam! website EUSUHM2019.com

Voor meer informatie kun je mailen naar:

eusuhm@ajnjeugdartsen.nl