Home > Opinie > Blog > Oog voor overmacht – Mascha Kamphuis

Als je met een klap je wekker uitzet, voel je meteen de pijn. Je legt je handen om je hoofd en voelt hoe vol het is. Naast de wekker een stapel rekeningen … Je durft ze niet te openen. Een strakke band knijpt om je keel … en je slikt, want je wilt de dag niet weer huilend beginnen.

Je zucht, stapt uit bed en loopt zachtjes naar hun kamer. Dit is het mooiste moment van de dag; de serene rust die de slapende mannetjes uitstralen. Zo zorgeloos. Je denkt terug aan hun vader. Hoewel er geen geld was en de zwangerschap onverwacht kwam, voelde het mooi dat je moeder kon worden. Maar nu hij weg is, en jij bijna fulltime moet werken, is alles zwaar. 

Je denkt ook aan gisteren … en eergisteren … en vorige week, toen het hele ochtendritueel volledig uit de hand liep. Je voelt weer die pijn … ook in je hand, die hard neerkwam op de rug van de oudste. Waarom moest hij ook zo treuzelen en de jam laten vallen? Je vindt dat je faalt. Dit jaar kon je geen fatsoenlijke winterjas regelen. Je zucht en veegt een traan van je gezicht. De oogjes van de jongens gaan open en ze glimlachen naar je. ‘Goedemorgen mama, breng je ons vandaag wel naar school?’

Cruciale rol
Vaak ontstaat kindermishandeling vanuit overmacht en een stressvolle situatie. Het is fundamenteel dat wij, als hulpverleners, deze situaties zien en vervolgens handelen, zo vroeg mogelijk. De jeugdgezondheidszorg, jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen kunnen daar een cruciale rol bij spelen. Door problemen in gezinnen te signaleren, door heel goed naar het kind te kijken, vooral het gesprek aan te gaan met ouders en vervolgens goed samen te werken met andere professionals ook op scholen, kunnen we soms het verschil maken. Heb jij als hulpverlener voldoende ruimte voor deze zorg? En als dat niet zo is, voer je met je manager het gesprek over hoe dat beter kan? Of bespreek je wat je niet kunt waarmaken als de randvoorwaarden niet kloppen? Het belang van het kind – zoals beschreven in de
Rechten van het Kind – moet altijd een eerste overweging vormen! 

Ik hoop dat de Week tegen kindermishandeling hieraan bijdraagt: besef dat wij als hulpverleners soms de enigen zijn die voor het kind op kunnen komen. Neem daarin dus je verantwoordelijkheid.

Nu, voor actie!

Mascha Kamphuis, voorzitter AJN Jeugdartsen Nederland
Jeugdarts onderzoeker, JGZ Zuid Holland West. Twitter: @M1Kamphuis